Kısa yanıt
Bina yangın dolaplarında iki tip hortum kullanılır. Eğitimli personeli olmayan yapılarda TS EN 671-1'e uygun dolapta, TS EN 694'e uygun, 25 mm çaplı ve en çok 30 m uzunlukta yuvarlak yarı-sert hortum gerekir. Yetişmiş yangın söndürme görevlisi bulunan yapılarda TS EN 671-2'ye uygun dolapta, anma çapı 50 mm'yi ve uzunluğu 20 m'yi geçmeyen yassı hortum kullanılabilir.
Kaynak: S108
Yönetmelik ne istiyor?
Türkiye'de bina içindeki yangın dolapları Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 94. maddesine göre kurulur. Eğitimli personeli olmayan yapılarda bina kullanıcılarının kendisinin kullanacağı yuvarlak yarı-sert hortumlu dolap istenir: dolap TS EN 671-1'e, hortum TS EN 694'e uygun, 25 mm çaplı ve en çok 30 m uzunlukta olur. Yetişmiş yangın söndürme görevlisi bulunan yapılarda TS EN 671-2'ye uygun yassı hortumlu dolap kullanılabilir; yassı hortumun anma çapı 50 mm'yi, uzunluğu 20 m'yi geçmez. İki dolap tipinin tasarım debisi ve basıncı da farklıdır. İtfaiyenin bağlandığı ağızlar ise storz tip 50 mm veya 65 mm olur.
Kaynak: S108
Yarı-sert ve yassı hortumlu dolap karşılaştırması
| Konu | Yarı-sert hortumlu dolap | Yassı hortumlu dolap |
|---|---|---|
| Kim kullanır? | Bina kullanıcıları (eğitimli personel gerekmez) | Yetişmiş yangın söndürme görevlisi |
| Dolap standardı | TS EN 671-1 | TS EN 671-2 |
| Hortum standardı | TS EN 694 | EN 14540 (EN 671-2 ile birlikte okunur) |
| Hortum çapı | 25 mm (yönetmelik) | Anma çapı en çok 50 mm (yönetmelik) |
| Hortum uzunluğu | En çok 30 m | En çok 20 m |
| Tasarım debisi ve basıncı | 100 l/dak, 400 kPa (itfaiye su alma ağzı olmayan dolap) | 400 l/dak, en az 400 kPa |
| Standart kapsamındaki en yüksek çalışma basıncı | 1,2 MPa (19 ve 25 mm) | 1,5 MPa |
| Standart kapsamındaki ortam sıcaklığı | -20 °C … +60 °C | -20 °C … +60 °C |
Hortum değişiminde ve siparişte nasıl değerlendirilir?
Yarı-sert hortumlu dolap, makarası ve bağlantılarıyla birlikte TS EN 671-1 kapsamında bir sistem olarak değerlendirilir; hortum bu sistemin bir parçasıdır. Eskiyen hortumu değiştirirken mevcut dolabın tipini, hortumun standart işaretini, çapını ve uzunluğunu aynı tutun; farklı bir hortum veya genel amaçlı su hortumu takmayın. Değişikliği ve tarihini bakım kaydına yazın: periyodik bakımı TS EN 671-3'e göre yaptırmak bina sahibinin veya yöneticisinin yükümlülüğüdür. Dolabın ve hortumun uygunluğu, projeyi ve kabulü yapan yetkili kişi ya da kuruluşça doğrulanır.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Dolap tipi: yuvarlak yarı-sert (TS EN 671-1) mi, yassı (TS EN 671-2) mi?
- Hortum standardı ve üzerindeki işaret: TS EN 694 ya da EN 14540
- Hortum çapı ve uzunluğu: mevcut makara ve dolapla aynı mı?
- Rakor ve lüle: dolaptaki bağlantı tipi; lülenin kapama, püskürtme ve fıskiye işlevleri
- Ortam: -20 °C altı, deniz suyu veya kimyasal etkili alan var mı?
- Bakım kaydı: son periyodik bakım tarihi ve yapan kişi veya firma
Kaynak: S108
Sık sorulan sorular
Yangın dolabına bahçe hortumu veya sıradan su hortumu takılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik yarı-sert hortumlu dolapta TS EN 694'e uygun yuvarlak yarı-sert hortum, yassı hortumlu dolapta TS EN 671-2'ye uygun dolap ister. Genel amaçlı su hortumu bu şartları karşılamaz.
Kaynak: S108
Yangın dolabı hortumunun bakımını kim yaptırır?
Yangın dolaplarının ve hortum makara sistemlerinin TS EN 671-3'te belirtilen periyodik bakımını bina sahibi, yönetici veya sorumlu bina yetkilisi yaptırmak zorundadır. Bakım aralıkları ve kapsamı için standardın kendisine ve bakım firmasına başvurun.
Kaynak: S108
İtfaiyenin bağlandığı ağızlarda hangi rakor kullanılır?
Sabit boru tesisatı üzerindeki itfaiye hortum bağlantıları storz tip 50 mm veya 65 mm çapında olur.
Kaynak: S108
Kaynak kapsamı
-
S108
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · erişim 2026-11-04 Madde 94 (1) b-4Madde 94 (1) b-6Madde 94 (1) b-5, b-6Madde 94 (1) a-3Madde 94 (1) b-7
-
S109
EN 694:2014 Fire-fighting hoses - Semi-rigid hoses for fixed systems CEN (NSAI Standards Store kaydı) · erişim 2026-11-04 Scope
-
S110
EN 14540:2014 Fire-fighting hoses - Non-percolating layflat hoses for fixed systems CEN (NSAI Standards Store kaydı) · erişim 2026-11-04 Scope
-
S111
DIN EN 671-1:2025-03 Fixed firefighting systems - Hose systems - Part 1: Hose reels with semi-rigid hose DIN Media · erişim 2026-11-04 Scope